Start»Oferta»Stal damasceńska

Stal damasceńska

Stal damasceńska

Stal damasceńska

dziwer czyli stal damasceńska zgrzewana

Krzysztof Górny

Stal damasceńska

Stal damasceńska

Dziwer - stal damasceńska zgrzewana

Krzysztof Górny

Stal damasceńska

Stal damasceńska

dziwer stal damasceńska zgrzewana

Krzysztof Górny

Stal damasceńska

Tajemnicza, owiana legendami stal damasceńska, czym jest, skąd pochodzi, jakie ma właściwości? Na początku należy zastanowić się nad definicją stali damasceńskiej.

"Stal damasceńska to ta, na powierzchni której można dostrzec gołym okiem wzorzystą pasmowość.”

Definicja bardzo ogólna i szalenie nieścisła, gdyż wzór na powierzchni można osiągnąć wieloma sposobami, a nie każda to stal damasceńska. Aby zrozumieć istotę stali damasceńskiej musimy znacznie bardziej zgłębić ten temat. Opis stali damasceńskiej w Wikipedii

Nazwa wywodzi się od Damaszku, miasta w Syrii które według historyków było bardzo mocno utożsamiane z tą stalą. Prawdopodobne jest to że Damaszek był ośrodkiem handlu gdzie można było pozyskać broń z osławionej stali. Jednakże owa oryginalna stal damasceńska ma niewiele wspólnego z Damaszkiem, gdyż była wytapiana w Indiach.

Pierwsze Historyczne wzmianki mówią o wyprawach krzyżowych w czasie których rycerze krzyżowi zetknęli się z orężem przeciwnika, który miał wyraźnie wyższe właściwości od oręża europejskiego. Był znacznie twardszy, wyróżniał się agresja cięcia i był bardzo sprężysty. Cechą charakterystyczna był wzorzysty wzór na głowni. Głownie te nazywano właśnie damasceńskimi a stal "stalą damasceńską".

Dzisiaj wiemy że stal o wzorzystych głowniach produkowano nie tylko na bliskim wschodzie. Głównie zgrzewane wykonywane były od wielu wieków w przez Rzymian, Franków i Wikingów. Wykonywali je również płatnerze japońscy oraz rzemieślnicy na odległych Malajach.

stal damasceńska, bułat, wootz, dziwer, demeszka, damascus,

Zatem czym tak naprawdę jest stal damasceńska?

Dla łatwiejszego zrozumienia przyjęto podział stali na wytapianą w Indiach pod nazwą wootz (Bułat lub stal krystaliczna), oraz stal gdzie pasmowość uzyskiwano za pomocą zgrzewania dwóch lub więcej gatunków stali był to  dziwer lub damast zgrzewany.

Jeszcze prościej można to ująć w ten sposób. Pierwsze są to głownie wykonane z jednego stopu stali. Drugie natomiast powstają z kilku stopów stali.

Jako że zajmuje się głównie stalą damasceńską zgrzewaną wypowiem się tylko na Jej temat. Zainteresowanych bułatem odsyłam do książki Jerzego Piaskowskiego O stali damasceńskiej

Stal damasceńska zgrzewana

Stal damasceńska zgrzewana powstaje w wyniku łączenia dwóch lub więcej stopów stali za pomocą techniki kowalskiej zwanej zgrzewaniem. Zgrzanie stali występuje w wysokiej temperaturze w wyniku dyfuzji międzycząsteczkowej. Aby to zjawisko zaistniało musi być spełniony szereg warunków, które opisałem w Kształtowanie wzoru stal damasceńskiejw artykule tym opisałem również warunki i sposoby uzyskania wzoru na powierzchni głowni.

stal damasceńska, damascus, damast, dziwer, damast mozaikowy,

Zalety stali damasceńskiej

Stal jest stopem żelaza z węglem o zawartości węgla około od 0,2% do prawie 2%. W dużym uproszczeniu można przyjąć że im więcej węgla tym twardsza stal. Twardość tą możemy zwiększyć za pomocą obróbki cieplnej zwanej hartowaniem. NIestety im większa twardość to stal staje się bardziej krucha. Im miększa stal tym mniej krucha, Tego czynnika niestety nie da się pominąć. Obecnie na rynku są stale które swoimi parametrami zapewniają wysoką twardość nie tracąc na sprężystości ale zawsze jest to pewien kompromis pomiędzy twardy ale kruchy a miękki i sprężysty.

Jeżeli jednak dobierzemy dwa gatunki stali jeden będzie bardzo twardy ale kruchy, drugi będzie miększy i bardziej sprężysty możemy uzyskać komponent który zachowa zarówno twardość jak i sprężystość.

Wyobraźmy sobie zwykłego andruta takiego przekładańca. Warstwy twardego i kruchego wafeleka pomiędzy miękka masa czekoladowa. Nawet gdyby jedna warstwa została uszkodzona masa nie pozwoli na zniszczenie całości.

Kolejnym bardzo ważnym elementem jest ilość warstw stali twardej i miękkiej. Wiele warstw tworzy komponent który mechanicznie bardziej przypomina linę stalową składającą się z wielu drobnych drutów. Im te druty są drobniejsze tym lina ma większą elastyczność. Tak samo dzieje się w głowni ze stali damasceńskiej skuwanej. Wielość warstw zwiększa elastyczność i sprężystość głowni.

A co z legendą że noże z damastu nie trzeba ostrzyć bo same się o

Legenda jest nie prawdziwa choć ma w sobie ziarno prawdy.

W kamieniu szlifierskim w którym w miękkim spoiwie zatopione są ścierne kryształy. Na skutek eksploatacji wyciera się miękka osnowa odsłaniając twardy kryształ. To duże uproszczenie myślowe pokazuje proces jaki zachodzi na krawędzi tnącej stali damasceńskiej. Wycierająca się miększa stal tworzy na krawędzi tnącej coś na kształt mikro piłki dzięki czemu agresja cięcia jest zachowana stosunkowo długo.

Jak się ma stal damasceńska skuwana do współczesnych stali?

Współczesne stale mają niezwykle wyśrubowane parametry. Poza tym są to stale bardzo specjalistyczne. Stal przeznaczona na ostrze nie będzie się nadawać na śruby czy gwoździe odwrotnie też nie da się zrobić noża o wysokich parametrach z gwoździ. Ja do swoich damastów używam tylko stali kupionej bezpośrednio u producenta gdyż tylko taki sposób mam gwarancję jakości. Osobiście uważam że warto kupić stal bezpośrednio od producenta daje mi to pewność jakości stali. . Z niektórych stali np. proszkowych ciężko jest wykonać damast ze względu na trudny proces obróbki oraz cenę stali. W takich przypadkach wykonuje swoje noże techniką san - mai gdzie tylko krawędź tnąca jest z stali proszkowej.

Co by nie pisać o stali damasceńskiej jest ona piękna i pełna magii. Pełna tajemniczości w procesie tworzenia określonego wzoru na głowni noża. I tak jak w odległych czasach posiadanie miecza z charakterystycznym wzorem dawał pewność jakości tak samo jest i dzisiaj. Produkt z damastu zamówiony u konkretnego mistrza rzemieślnika czy artysty daje nam poczucie zarówno elitarności jak i pewność posiadania czegoś wyjątkowego. Wyjątkowość ta podkreślona jest szczególnie gdy w projektach zachowana jest zasada "One of a Kind"

Damast mozaikowy, Nóż z damastu mozaikowego.